[ گفتارى از محمدرضا حكيمى ] آزادگى علمى محمدرضا حكيمى آزادگى علمى كه در اظهار نظرها آشكار مىشود ، يكى از امتيازهاى بسيار برجستهء دانشمندان و صاحبنظران است . اين چگونگى چنين نيست كه هر دانشمند و صاحبنظرى از آن برخوردار باشد . گام نخست ، داشتن استعداد قوى و هوش نيرومند است ، تا مطالب علمى و فلسفى را هر يك در جاى خود و با شأن مطلب درك كند و حدود و اندازه‌ها را باز شناسد ، و از توان عقل و حدّ آن آگاه باشد و احكام برهان و مغالطات را خوب بداند و مغالطات خفيّه نيز بر او پوشيده نماند و با اعمال روش ، دانش‌ها را خالص كند و دانسته‌هاى خود را طبقه‌بندى نمايد . اين خصوصيّات در همهء دانشوران - با وجود دانشورى - به هم نمىرسد . با اظهار نظرهايى چند كه در آثار علّامه طباطبائى مىبينيم به اين نتيجه مىرسيم كه اين دانشمند صاحبنظر و فيلسوف و مفسّر گرانقدر ، از حريّت علمى و آزادگى در اظهار نظر و اجتهاد در مباحث فلسفى و علوم عقلى برخوردار بوده است . اين‌گونه نظرها را دانشمندان بزرگ در خلال آثار و نوشته‌هاى خويش ابراز مىدارند كه بايد آنها را سرسرى نگرفت ، بلكه مورد ژرف‌بينى قرار داد و از اهميّت آنها غفلت نكرد . از تأمل در اين نظرها به خوبى روشن مىشود كه علّامه ، با همهء تبحّرى كه در فلسفهء اسلامى داشتند و خدمتى كه به فلسفه كردند ، هيچ‌گاه يك مقلّد و ناقل فلسفى نبودند . علّامهء طباطبائى پس از بازگشت از نجف اشرف و ورود به آذربايجان و مدّتى اقامت در آن سامان ، با جريان‌هاى روز آن زمان مواجه مىشوند ، از جمله بروز ماركسيسم در ايران